In dit artikel
Een aanvraag voor een dak uit 1978. Voordat je een prijs noemt, wil je weten of er asbest in zit. Niet omdat het eng klinkt, maar omdat de regels het werk stilleggen tot dat duidelijk is. Bij een gebouw van voor 1994 is asbest mogelijk. Dan hoort er een asbestinventarisatie te liggen voordat er iets wordt gesloopt of weggehaald. Hier lees je waar je het op en rond het dak tegenkomt, wat de opdrachtgever moet regelen, wat jij zelf mag en wat er in 2027 verandert.
01Waarom 1994 de grens is
Sinds 1 juli 1993 is asbest in Nederland nagenoeg verboden. Wat daarvoor is gebouwd of verbouwd, kan asbest bevatten. Daarom gaan de regels bij gebouwen van voor 1994 uit van een vermoeden van asbest.
Is een bouwwerk na 1 januari 1994 gebouwd, dan is bij sloop geen asbestinventarisatie verplicht. Kijk wel naar het bouwwerk waar je echt aan werkt. Een schuur, garage of aanbouw kan ouder zijn dan het huis ernaast.
02Waar je het op en rond het dak tegenkomt
Asbest zit niet alleen in golfplaten. Op en rond het dak kun je het in deze onderdelen tegenkomen. Je ziet het er niet aan: alleen een laboratoriumanalyse geeft zekerheid.
| Onderdeel | Waar je het ziet | Je raakt het bij |
|---|---|---|
| Golfplaten | Schuren, garages, bedrijfspanden | Vervangen of herstellen |
| Dakleien | Hellende daken | Omdekken of herstellen |
| Dakbeschot | Onder pannen of dakbedekking | Openen van het dak |
| Bitumen en dakleer | Oude lagen op platte daken | Strippen van de oude bedekking |
| Kit | Rond kozijnen, ook van dakkapellen | Vervangen van aansluitingen |
| Schoorsteen en ontluchting | Buis en kap van asbestcement | Afbreken of inkorten |
| Goten en regenpijpen | Asbestcement goot, pijp of bekleding | Gootvervanging |
| Beplating dakkapel | Panelen en kozijnbekleding | Renovatie van de dakkapel |
Niet elk onderdeel uit die tijd bevat asbest. Het rapport van de inventarisatie zegt wat wel en wat niet.
Let op: niet boren of zagen
Boor, zaag, schuur of breek niet in materiaal dat asbest kan bevatten. Asbesthoudende producten bewerken is verboden, en juist dan komen vezels vrij. Ook ouderdom telt: hoe ouder een asbestdak, hoe meer vezels er door beschadiging vrijkomen.
03Wat de regels vragen voordat je begint
Wie sloopt of laat slopen, moet een asbestinventarisatierapport hebben van het deel dat eraf gaat (Bbl, artikel 7.9). Asbest weghalen hoort daar ook bij. Het rapport komt van een gecertificeerd inventarisatiebedrijf en zegt waar asbest zit en in welke risicoklasse het werk valt: 1, 2 of 2A. De opdrachtgever geeft jou een kopie voordat er asbest wordt verwijderd, en het rapport hoort op de werkplek te liggen.
- 1Check het bouwjaar
Van het huis en van de schuur, garage of aanbouw waar je aan werkt. Van voor 1994? Behandel het als asbestverdacht.
- 2Vraag het rapport op
Vraag de opdrachtgever om het asbestinventarisatierapport. Is er geen rapport, dan laat hij het maken voordat het werk start.
- 3Lees de risicoklasse
Klasse 2 of 2A: een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf haalt het weg, vóór jouw werk. Klasse 1 mag een bedrijf zonder certificaat doen, met opgeleide mensen, de werkmethode uit het rapport en een melding bij de Nederlandse Arbeidsinspectie, uiterlijk twee dagen vooraf.
- 4Regel de sloopmelding
Bij asbest hoort een sloopmelding bij de gemeente, in de regel vier weken voor de start. De vrijstelling tot 10 m³ sloopafval geldt niet voor asbest.
- 5Wacht op de vrijgave
Na het verwijderen volgt een controle: buiten een visuele inspectie, binnen een eindbeoordeling. Pas daarna ga jij verder.
04Wat je zelf wel en niet mag
Mag wel
- Het dak bekijken en fotograferen zonder iets los te maken
- Werken aan delen die volgens het rapport asbestvrij zijn
- Werk in klasse 1 doen met de werkmethode uit het rapport, na melding
- Het werk stilleggen zodra je twijfelt
Mag niet
- Asbestverdacht materiaal weghalen zonder rapport
- Asbest in klasse 2 of 2A zelf weghalen
- Boren, zagen, schuren of breken in asbestverdacht materiaal
- De regeling voor particulieren gebruiken: die geldt alleen voor de eigenaar zelf
Wil de klant het asbest zelf weghalen? Een particulier mag uit zijn woning of een bijgebouw daarvan maximaal 35 m² geschroefde platen verwijderen, als ze heel zijn. Dakleien en verweerde of kapotte platen vallen erbuiten. Hij haalt alles in één keer weg, zonder breken, verpakt het luchtdicht en brengt het binnen twee weken naar de milieustraat, met een sloopmelding vooraf. Is het dak groter, beschadigd, met leien of van een bedrijfspand, dan mag de eigenaar het niet zelf doen.
05Onverwacht asbest tijdens het werk
Je haalt de pannen eraf en onder het dakbeschot zit plaatmateriaal dat niet in het rapport staat. Of er is geen rapport, omdat niemand aan het bouwjaar dacht.
Let op: stop meteen
Leg het werk stil, raak niets meer aan en waarschuw de opdrachtgever. Er moet eerst een aanvullende inventarisatie komen. Was er al een sloopmelding gedaan, dan is geen nieuwe nodig, maar moet de gemeente wel direct schriftelijk worden ingelicht.
Tip: zet het in je offerte
Schrijf bij elk dak van voor 1994 op waar je prijs van uitgaat: een asbestvrij dak of de uitkomst van het rapport. Noem inventarisatie en sanering apart, of sluit ze uit. Dan is stilstand achteraf geen discussie.
06Wat er verandert en wat niet
Een verbod op asbestdaken is er niet. Het wetsvoorstel daarvoor werd op 4 juni 2019 door de Eerste Kamer verworpen. De overheid raadt eigenaren wel aan hun asbestdak te vervangen. Een landelijke subsidie is er niet. Via de gemeente of provincie is soms een lening van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting mogelijk.
Wat wel verandert: bedrijven die asbest verwijderen hebben naar verwachting vanaf maart 2027 een vergunning nodig. Volgens het kabinet geldt dat ook voor onderhoudsbedrijven die af en toe asbest tegenkomen. Er komen drie soorten vergunning, een register van mensen die met asbest mogen werken en een nieuw systeem voor de inventarisatie. De precieze datum staat nog niet vast. Tot die tijd gelden de huidige regels.
07Samengevat
- Behandel een gebouw of bijgebouw van voor 1994 als asbestverdacht.
- Haal niets weg zonder asbestinventarisatierapport en vraag het op bij de opdrachtgever.
- Klasse 2 en 2A verwijdert een gecertificeerd bedrijf; klasse 1 mag je zelf, met de werkmethode uit het rapport en na melding.
- Boor, zaag, schuur of breek nooit in asbestverdacht materiaal.
- Vind je onverwacht asbest, stop dan meteen en waarschuw de opdrachtgever.
- Houd rekening met een vergunningplicht voor asbestverwijdering, naar verwachting vanaf maart 2027.
Bronnen
- IPLO: Asbestinventarisatieplicht, regels in het Bbliplo.nl
- IPLO: Verwijderen asbest, regels in het Bbliplo.nl
- IPLO: Meldingsplicht sloopactiviteitiplo.nl
- IPLO: Asbest buiten rondom het huisiplo.nl
- Ondernemersplein: Werken met asbestondernemersplein.overheid.nl
- Rijksoverheid: Plan kabinet, vergunningplicht asbestverwijderaarsrijksoverheid.nl