In dit artikel
Hoeveel pannen gaan er op dit dak? Dat hoef je niet op het dak te tellen. Het is een rekensom: het netto oppervlak per dakvlak keer het aantal pannen per m² van de pan die je legt. Snijverlies en breuk tel je daar als aparte regel bij op. Zo blijft je bestelling controleerbaar en zie je na de klus waar het verschil zat. Hieronder de som stap voor stap, de getallen uit productbladen, een rekenvoorbeeld en een controle vanaf de straat. Aan het eind lees je hoe Dakscan het doet.
01De rekensom in vijf stappen
- 1Netto oppervlak per dakvlak
Reken elk dakvlak apart: grondvlak gedeeld door de cosinus van de helling. Trek af wat geen pannen krijgt: de opening van een dakkapel, een dakraam, een schoorsteen. Zonnepanelen op de pannen trek je niet af, een indak-systeem wel.
- 2Pannen per m² van jouw pan
Haal het aantal uit het productblad van de pan die je legt, bij de latafstand die op dit dak past.
- 3Netto aantal
Vermenigvuldig per dakvlak, rond naar boven af en tel de dakvlakken op.
- 4Snijverlies en breuk apart
Tel er een percentage bij dat past bij de vorm van dit dak. Zet het als eigen regel onder het netto aantal.
- 5Hulpstukken per stuk of per meter
Gevelpannen, vorsten en ventilatiepannen tel je los. Een gevelpan neemt aan het eind van de rij de plek in van een gewone pan: tel die plekken niet dubbel.
02Pannen per m² verschilt per pan en per dak
Het aantal per m² volgt uit twee maten: de latafstand en de werkende breedte. Pannen per m² = 1 ÷ (latafstand × werkende breedte), beide in meters. Een OVH uit een productblad heeft een latafstand van 305 tot 320 mm en een werkende breedte van 200 tot 204 mm. Dat geeft 1 ÷ (0,305 × 0,200) = 16,4 en 1 ÷ (0,320 × 0,204) = 15,3 pannen per m², precies de range op het blad.
| Pan | Latafstand | Werkende breedte | Per m² |
|---|---|---|---|
| OVH | 305 – 320 mm | 200 – 204 mm | 15,3 – 16,4 |
| Verbeterde holle (VH) | 288 – 310 mm | 220 mm | 14,5 – 15,9 |
| Tuile du Nord, model 1 | 235 – 260 mm | 225 mm | 17,1 – 18,9 |
| Tuile du Nord, model 2 | 223 – 231 mm | 190 mm | 22,8 – 23,9 |
| Grootformaat keramisch | 333 – 370 mm | 254 mm | 10,6 – 11,8 |
| Betonpan | 314 – 345 mm | ca. 300 mm | 9,7 – 10,6 |
Uit productbladen van drie fabrikanten, zie de bronnen. Andere modellen van hetzelfde type kunnen afwijken.
De latafstand kies je binnen die range. Je verdeelt de lengte van het dakvlak in een heel aantal gelijke rijen, dus waar je in de range uitkomt, hangt af van de lengte van het vlak. Op een flauw dak kan de toegestane latafstand kleiner zijn. Daarom staat er op het blad een range en geen vast getal.
Let op: zelfde naam, ander aantal
In de tabel staan twee pannen die allebei Tuile du Nord heten: 17,1 tot 18,9 tegenover 22,8 tot 23,9 per m². Reken dus nooit met een getal uit je hoofd voor een pantype. Pak het blad van het model dat je legt.
03Rekenvoorbeeld: zadeldak van 10 bij 8 meter
Een zadeldak, van bovenaf 10,0 bij 8,0 meter inclusief overstek, helling 35°. Elk dakvlak is 10,0 × 4,0 = 40,0 m² grondvlak, op het dak 40,0 ÷ 0,819 = 48,8 m². In de voorkant zit een dakkapel met een opening van 2,5 × 1,8 m, in de achterkant een dakraam van 0,8 × 1,4 m. Stel: je legt een OVH en het productblad geeft bij jouw latafstand 15,8 per m².
| Regel | Netto m² | Per m² | Pannen |
|---|---|---|---|
| Voorkant | 48,8 − 4,5 = 44,3 | 15,8 | 700 |
| Achterkant | 48,8 − 1,1 = 47,7 | 15,8 | 754 |
| Netto totaal | 92,0 | 1.454 | |
| Snijverlies en breuk, stel 4% | + 59 | ||
| Bestellen | 1.513 |
Per dakvlak naar boven afgerond: 44,3 × 15,8 = 699,9 wordt 700. Totaal: 1.454 × 1,04 = 1.512,2, dus 1.513.
Rond daarna af op wat je groothandel levert. Let op: 1.513 is het aantal plekken. Gevelpannen nemen aan het eind van elke rij een plek in, dus die haal je eraf en bestel je apart. Vorsten tel je per meter nok. Bij een schilddak zaag je in elke rij langs elke graat, en bij een kilgoot ook. Daar hoort een hoger percentage bij dan bij dit zadeldak.
04Waarom je snijverlies apart rekent
Het netto aantal hangt alleen af van het oppervlak en de pan. Het snijverlies hangt af van de vorm van het dak en van hoe je werkt. Breuk hangt af van transport en opslag, en bij hergebruik van de staat van de oude pannen. Drie verschillende oorzaken: houd ze uit elkaar.
Eén getal per m², alles erin
- Je ziet niet meer wat het dak nodig heeft en wat je erbij rekent.
- Een fout in het oppervlak verdwijnt in de toeslag.
- Na de klus weet je niet waar het verschil zat.
Netto plus een aparte toeslag
- Het netto aantal controleer je met de maten en het productblad.
- De toeslag past bij de vorm: graten, kilen, dakkapellen.
- Na de klus vergelijk je bestelling en verbruik, en stel je je percentage bij.
05Controleren vanaf de straat
Op een bestaand dak kun je het ook tellen op een foto. Fotografeer elk dakvlak zo recht mogelijk, van een afstand, met zoom. Tel de rijen van goot tot nok en de pannen in de onderste rij.
- Aantal op het vlak: rijen × pannen per rij, bij een rechthoekig dakvlak. Trek de pannen bij een dakkapel of dakraam er nog af.
- Latafstand: lengte van het dakvlak ÷ aantal rijen. Bij 16 rijen op 4,88 m is dat ongeveer 0,305 m.
- Werkende breedte: gootlengte ÷ pannen in de onderste rij. Bij 50 pannen op 10,0 m is dat ongeveer 0,200 m.
- Per m²: 1 ÷ (0,305 × 0,200) = 16,4. Valt dat buiten de range van de pan die je denkt te zien, kijk dan nog eens naar het pantype.
06Zo helpt Dakscan
Dakscan meet het dak op afstand. Per dakvlak krijg je het oppervlak en de helling. Daarmee reken je de pannen uit zoals hierboven: netto oppervlak keer pannen per m², plus je snijverlies.
- 1Scan het adres
Je krijgt per dakvlak het oppervlak en de helling.
- 2Pas het dak aan
Zet dakramen, een dakkapel of zonnepanelen op het dak. Het netto oppervlak rekent mee.
- 3Reken je pannen uit
Netto oppervlak keer pannen per m² uit het productblad, plus je snijverlies als aparte regel.
07Samengevat
- Reken per dakvlak: netto oppervlak keer pannen per m².
- Haal pannen per m² uit het productblad van de pan die je legt, bij jouw latafstand.
- Trek dakkapellen, dakramen en indak-systemen af, en tel hulpstukken per stuk of per meter.
- Zet snijverlies en breuk als aparte regel onder het netto aantal.
- Vergelijk na de klus bestelling en verbruik, en stel je percentage bij.
Bronnen
- Wienerberger: OVH Vario, technische gegevenswienerberger.nl
- Monier: VH-Variabel Plus, technische documentatiepim.compano.com
- Wienerberger: Tuile du Nord 18, technische gegevenswienerberger.nl
- Monier: Tuile du Nord, technische documentatiepim.compano.com
- Wienerberger: Alegra 10, technische gegevenswienerberger.nl
- Nelskamp: technische handleiding Finkenberger betondakpannbd-online.nl